HÜKÜMLÜ VE
TUTUKLULARIN ZİYARET EDİLMELERİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ KISIM
Temel İlkeler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam
ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı, ceza infaz kurumlarında bulunan
hükümlü ve tutukluların ziyaret edilmelerine dair usul ve
esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Bu Yönetmelik, ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü
ve tutukluları kapsar.
Dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik, 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza
ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 83 ve 116 ncı
maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Adalet Bakanlığını,
Genel Müdürlük: Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünü,
Ceza infaz kurumları: Kapalı, yüksek güvenlikli kapalı, kadın
kapalı, çocuk kapalı, gençlik kapalı, açık ceza infaz kurumları
ile gözlem ve sınıflandırma merkezleri ve çocuk eğitimevlerini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Temel İlkeler
Temel ilkeler
Madde 5 — Hükümlü ve tutukluların görüşmeleri aşağıdaki esaslara
göre gerçekleştirilir:
a) Ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma ve hücreye koyma disiplin
cezası kesinleşmiş olup da bu cezaları infaz edilmekte olan
hükümlü ve tutuklular dışında kalan hükümlü ve tutuklular
ziyaretçiler ile görüşebilir. Ancak; ziyaretçi kabulünden yoksun
bırakma cezası infaz edilmekte olanların resmî ve yetkili
merciler ile avukatları ve kanunî temsilcileriyle; hücreye koyma
cezası infaz edilmekte olanların, resmî ve yetkili merciler ve
avukatlarıyla görüşmeleri engellenemez.
b) Odaya kapatma disiplin cezası almış olsa dahi çocukların;
annesi, babası, kardeşleri, avukatı, resmî ve yetkili merciler
ile yasal temsilcisiyle görüşmesi engellenemez.
c) Görüşler kapalı ve açık olmak üzere iki biçimde yaptırılır.
d) Hükümlü ve tutuklular, bu Yönetmelikte belirtilen yakınları
ile haftada bir kez olacak şekilde, üçü kapalı biri açık görüş
olmak üzere ayda dört kez görüşme yapabilir.
e) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü olanlar, onbeş
günde bir kez olmak üzere, biri açık, diğeri kapalı görüş
biçiminde, ayda iki kez görüşme yapabilir.
f) Kapalı görüşlerden biri bayramlarda ve özel günlerde
yaptırılacak açık görüşlerle çakıştığı takdirde, açık görüş
yaptırılır.
g) Hükümlü ve tutuklular, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde
sayılan ve eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ve
vasisi ile kayyımı dışında kalan üç ziyaretçisinin açık kimlik
ve adreslerini kuruma bildirir. Bu ziyaretçiler, ölüm, ağır
hastalık, doğal afet, hükümlü ve tutukluların nakli ya da
ziyaretçinin ziyaret olanağını ortadan kaldıracak yerleşim yeri
değişikliği gibi zorunlu haller dışında değiştirilemez.
h) Ziyaretçiler, ceza infaz kurumunun düzen ve güvenliğini,
hükümlü ve tutukluların sağlığını bozabilecek nitelikteki eşya
ve maddeler ile her türlü iletişim araçları ve taşıma izin
belgesi olsa dahi silahlar kuruma alınmaz. Ziyaret sırasında
hükümlü ve tutuklulara para, kıymetli evrak ve eşya verilmez.
i) Ziyaret yerleri, ziyaret öncesi ve sonrasında aranır.
j) Yönetmeliğin 20 nci maddesinin ikinci fıkrasında
belirtilenler dışında, ceza infaz kurumlarına gelen avukatların,
savunmaya ilişkin olduğu yazılı olarak beyan ettiği belge ve
dosyalar ile konuşma kayıtları incelemeye tâbi tutulmaz.
k) Konusu suç teşkil etmemekle birlikte, ceza infaz kurumlarına
sokulması yasak olan eşya, araç, gereç veya malzemeler, çıkışta
sahibine verilmek üzere muhafaza altına alınır.
l) Hükümlü ve tutuklular, odalarından çıkışlarında ve
dönüşlerinde ayrı yerlerde ve farklı memurlarca üst ve eşya
aramasına tabi tutulur.
m) Aramalarda insanın saygınlığını küçültecek, onurunu incitecek
veya aramanın amacıyla bağdaşmayacak tutum ve davranışlarda
bulunulamaz.
n) Ziyaret ve görüşlerde, kurallara uymayan heyet ve kişilerin
ziyaret ve görüşmeleri sürdürmelerine derhal son verilir. Suç
oluşturan davranışlar, kurum idaresince tutanakla tespit
edilerek, ilgili adlî ve idarî makamlara bildirilir. Görüşme
hakkına sahip özel kişilerin kurum güvenliğinin korunması
amacıyla alınan tedbirlere aykırı istek ve davranışları
nedeniyle görüşme hakları, ceza infaz kurumunun en üst amirince
bir aydan bir yıla kadar kısıtlanabilir. Mevzuatın savunma hakkı
çerçevesinde avukatlar bakımından getirdiği hükümler saklıdır.
Ancak; her halde ceza infaz kurumunun en üst amiri durumu
tutanakla adlî makama bildirir.
Ceza infaz kurumlarına girişte arama
Madde 6 — Ceza infaz kurumu görevlileri ve dış güvenlik
görevlileri dahil olmak üzere, sıfat ve görevi ne olursa olsun,
ceza infaz kurumlarına girenler duyarlı kapıdan geçmek
zorundadır. Bu kişilerin üstleri metal dedektörle aranır;
eşyaları x-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden
geçirilir, ayrıca şüphe hâlinde elle aranır. Bu cihazların
bulunmadığı yerlerde arama ve kontrol elle yapılır. Ancak
milletvekilleri, mülkî amirler, hâkim, Cumhuriyet savcıları ve
bu sınıftan sayılanlar, avukatlar, noterler, ceza infaz
kurumları ve tutukevleri kontrolörleri, izleme kurulu başkan ve
üyeleri, uluslararası sözleşmelerle yetkileri tanınmış kişi ve
kuruluşların temsilcileri, ceza infaz kurumu ve tutukevi koruma
birlik komutanı ile kurum müdürünün üstleri ağır cezayı
gerektiren suçüstü hâlleri dışında elle aranamaz. Duyarlı kapı
cihazının ikazının sürmesi hâlinde bu kişiler ancak, elle
aramayı kabul ettikleri takdirde kuruma girebilirler.
Elle arama yapılmasını gerektiren hallerde, kuruma giren
bayanlar, bayan infaz koruma memurları veya bayan jandarma
görevlileri tarafından, bu görevlilerin bulunmamaları halinde,
ceza infaz kurumu müdürünün istemi, Cumhuriyet başsavcısının
talebi üzerine, mülki amir tarafından görevlendirilecek bayan
memurlarca aranırlar.
İKİNCİ KISIM
Ziyaret ve
Görüşlerde Uyulacak Esaslar
BİRİNCİ BÖLÜM
Kapalı Görüş
Kapalı görüş
Madde 7 — Kapalı görüş, hükümlü ve tutuklular ile
ziyaretçilerinin her türlü maddi temasının önlendiği,
konuşulanların hazır bulunan görevli tarafından işitilebilecek
şekilde izlenebildiği ve ceza infaz kurumu idaresinin bu iş için
tahsis ettiği özel bölümde yapılan görüşmelerdir.
Görüş yeri
Madde 8 — Her ceza infaz kurumunda, olanaklar elverdiği ölçüde,
kapalı görüş yapılabilmesi için bir ziyaretçi kabul yeri
ayrılır.
Ziyaret edebilecek kişiler
Madde 9 — Hükümlü ve tutuklular; eşi, anne, babası, büyükanne ve
büyükbabası, çocuğu, torunu, kardeşi, gelini, damadı,
kayınbiraderi, baldızı, yengesi, eniştesi, görümcesi,
kayınvalidesi, kayınpederi, kayınvalidesinin annesi ve babası,
kayınpederinin anne ve babası, eşinin başkasından olma çocuğu,
büyükanne ve büyük babasının anne ve babaları, torun çocuğu,
kardeş çocuğu, eşi, amcası, halası, dayısı, teyzesi ve bunların
eşleri ile vasisi ve kayyımıyla görüşebilir.
Hükümlü ve tutuklular, birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan
üç ziyaretçisinin açık kimlik ve adresini ceza infaz kurumuna
bildirir. Bu ziyaretçiler, ölüm, ağır hastalık, doğal afet,
hükümlü ve tutuklunun nakli ya da ziyaretçinin ziyaret olanağını
ortadan kaldıracak yerleşim yeri değişikliği gibi zorunlu haller
dışında değiştirilemez.
Aynı ceza infaz kurumu içinde bulunan hükümlü ve tutuklular,
birinci fıkrada sayılan kişilerden olmaları şartıyla bu
Yönetmelik hükümleri kapsamında birbirleri ile görüşebilir.
Birinci ve ikinci fıkrada gösterilen ziyaretçilerin, belirlenen
ziyaret günü ve saatleri dışındaki ziyaretleri ile birinci ve
ikinci fıkrada sayılanlar dışında kalan kişilerin ziyaretlerine,
makul sebep bulunması halinde Cumhuriyet başsavcılığı tarafından
yazılı olarak izin verilebilir. Bu hüküm, ağırlaştırılmış
müebbet hapis cezasına hükümlüler hakkında uygulanmaz.
Ziyaret gün ve saatleri
Madde 10 — Ziyaret günleri ve saatleri ile bir hükümlü ve
tutuklunun görüşebileceği ziyaretçi sayısı, kurumun fiziki
yapısı ve kapasitesi dikkate alınarak, kurumca belirlenir.
Görüş süresi, yarım saatten az, bir saatten fazla olacak şekilde
belirlenemez. Görüş süresi, görüşmenin fiilen başladığı andan
itibaren işletilir.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü olanların
ziyaretçileri
Madde 11 — Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü
olanları; eşi, çocukları, torunları, torunlarının çocukları,
annesi, babası, büyükannesi, büyükbabası, büyükannesi ve
büyükbabasının anne ve babaları, kardeşleri ve vasisi dışında
kimse ziyaret edemez.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü olanların görüş
usulü
Madde 12 — Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü
olanlar, 11 inci maddede belirtilen kişiler ile ancak teker
teker ve ceza infaz kurumu müdürünün belirleyeceği gün, saat ve
koşullar içinde, on beş günlük aralıklarla ve günde bir saati
geçmemek üzere görüşebilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Açık Görüş
Açık görüş
Madde 13 — Açık görüş, hükümlü ve tutuklular ile
ziyaretçilerinin maddi temasına imkan verecek şekilde,
konuşulanların hazır bulunan görevli tarafından işitilebildiği
ve izlenebildiği, ceza infaz kurumunun bu iş için tahsis edilmiş
özel bölümünde yapılan ziyaret ve görüşmelerdir.
Ziyaret edebilecek kişiler
Madde 14 — Hükümlü ve tutuklular, anne, baba, eş, çocuk ve
torunlarıyla ayda bir gün açık görüş yapabilir. Görüş günleri
kurumca belirlenir.
Kınama cezası dışında disiplin cezası almış ve bu cezası
kaldırılmamış hükümlü ve tutuklular açık görüşten faydalanamaz.
Koşullarının uyması durumunda kapalı görüş hakkı saklıdır.
Bayramlarda ve özel günlerde açık görüş
Madde 15 — Hükümlü ve tutuklular, Bakanlıkça uygun görülen, dinî
ve milli bayramlar ile özel günlere mahsus olmak üzere,
belirlenen tarihlerde, anne, baba, eş, çocuk, torun ve
kardeşleriyle açık görüş yapabilir.
Bakanlıkça belirlenen yakınları olmayan hükümlü ve tutuklular,
üçüncü dereceye kadar olan akrabalarından en çok üç kişiyle
görüşebilirler. Ancak; bu fıkra hükmü, ağırlaştırılmış müebbet
hapis cezasına hükümlüler hakkında uygulanmaz.
Bu ziyaretin, aynı haftada yapılacak kapalı görüş ile çakışması
halinde açık görüş yaptırılır.
Açık ceza infaz kurumlarında yapılan açık görüşler sırasında
görsel ve yazılı basın mensupları, hükümlülerin rızasının
alınması koşuluyla ve Bakanlık izniyle haber amaçlı görüntü
alabilir.
Açık görüş yapılacak yer
Madde 16 — Açık görüşler, ceza infaz kurumunun oda ve
eklentileri dışında, bu iş için ayrılmış özel bölümünde,
bulunmadığı takdirde, ceza infaz kurumu müdürünün uygun göreceği
yerde yaptırılır.
Görüş süresi ve saatleri
Madde 17 — Açık ziyaretler, bir saatten fazla olmamak kaydıyla
09.00 - 17.00 saatleri arasında yaptırılır. Ziyaret süresi,
görüşmenin fiilen başladığı andan itibaren işler.
Açık görüşe ilişkin diğer konular
Madde 18 — Hükümlü ve tutuklu sayısının, verilen açık görüş günü
sayısına bölünmesi suretiyle, görüş gününe kadar gruplar
oluşturulur, her grubun görüş günü ve saatleri, ailelerine
bildirilmek üzere, hükümlü ve tutuklulara tebliğ edilir ve
hazırlanan program ayrıca koğuşlara ve ziyaretçilerin
görebileceği uygun yerlere asılır.
Belirtilen gün ve saatler dışında görüş yaptırılmaz, bir defa
görüş yapan hükümlü ve tutuklular ile ziyaretçilere aynı görüşle
ilgili olarak ikinci defa izin verilmez.
Her grubun açık görüşü bittikten sonra, görüş yerinde bulunan
hükümlü ve tutuklular, görevliler nezaretinde dikkatli bir
şekilde arandıktan sonra koğuş veya odalarına götürülerek burada
sayılır. Kimlikleri, fotoğraflı belgelerle kontrol edilir, grup
mevcudunun tam olduğunun anlaşılması üzerine, ziyaretçilerin
kurum dışına çıkmasına izin verilir.
Açık görüşlerde, görüş mahallinde yeteri kadar dış güvenlik
görevlisi gözlemci olarak bulundurulur.
Açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde kalan
hükümlüler görüşlerini her zaman açık görüş şeklinde yapar.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Müdafi,
Avukat, Noter ve Heyetlerin Görüşmesi
BİRİNCİ BÖLÜM
Müdafi,
Avukat ve Noter ile Görüşme
Tutuklunun müdafi ile görüşmesi
Madde 19 — Tutuklu, vekaletname aranmaksızın müdafi ile her
zaman ve konuşulanları başkalarının duymayacağı, ancak;
görüşmenin görevlilerce izlenebileceği bir ortamda, açık görüş
usulüne tabi olarak görüşür. Bu kişilerin müdafi ile yazışmaları
denetime tabi tutulmaz.
Soruşturma evresinde, aynı anda en fazla üç avukat tutuklu ile
görüşebilir.
Hükümlünün avukat ile görüşmesi
Madde 20 — Hükümlü ile avukatı, meslek kimliğinin ibrazı
üzerine, tatil günleri dışında ve çalışma saatleri içinde, bu iş
için ayrılan görüşme yerlerinde, konuşulanların duyulamayacağı,
ancak; güvenlik nedeniyle görülebileceği bir biçimde, açık görüş
usulüne uygun olarak görüştürülür.
Avukatların savunmaya ilişkin belgeleri, dosyaları ve
müvekkilleri ile yaptıkları konuşmaların kayıtları incelemeye
tâbi tutulamaz. Ancak, 5237 sayılı Kanunun 220 nci, ikinci kitap
dördüncü kısım dördüncü ve beşinci bölümlerinde yer alan
suçlardan mahkûm olan hükümlülerin avukatları ile ilişkisi;
konusu suç teşkil eden fiilleri işlediğinin, infaz kurumunun
güvenliğini tehlikeye düşürdüğüne, terör örgütü veya diğer suç
örgütleri mensuplarının örgütsel amaçlı haberleşmelerine
aracılık ettiğine ilişkin bulgu veya belge elde edilmesi
hâlinde, Cumhuriyet başsavcılığının istemi ve infaz hâkiminin
kararıyla, bir görevli görüşmede hazır bulundurulabileceği gibi
bu kişilerin avukatlarına verdiği veya avukatlarınca bu kişilere
verilen belgeler infaz hâkimince incelenebilir. İnfaz hâkimi
belgenin kısmen veya tamamen verilmesine veya verilmemesine
karar verir. Bu karara karşı ilgililer 4675 sayılı İnfaz
Hâkimliği Kanununa göre itiraz edebilir.
Zorunlu hallerde, belirlenen gün ve saatler dışındaki
görüşmelere, Cumhuriyet başsavcılığı yazılı olarak izin
verebilir.
Hükümlü, vekâletnamesi olmayan avukatlarıyla, avukatlık
mesleğinin icrası çerçevesinde en çok üç kez görüşme hakkına
sahiptir.
Müdafilik ve vekillik görevinden yasaklanma
Madde 21 — 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre
mahkemece haklarında müdafi veya vekillik görevinden yasaklanmış
bulunan avukatlar, Kanunda belirtilen yasaklama süreleri içinde
başka davalarla ilgili olsa bile müdafiliğini veya vekilliğini
üstlendiği kişiyi kurumda ziyaret edemez.
Hükümlü ve tutuklunun noter ile görüşmesi
Madde 22 — Hükümlü ve tutuklular, meslek kimliğinin ibrazı ve
göreviyle ilgili olmak koşuluyla, noterle, tatil günleri dışında
ve çalışma saatleri içinde, idarenin gözetiminde açık görüş
usulü çerçevesinde görüşebilir.
Avukat stajyerinin hükümlü ve tutuklu ile görüşmesi
Madde 23 — Stajyer avukatlar, avukatlarla birlikte olmak koşulu
ile hükümlü ve tutuklular ile görüşebilir.
Birden çok hükümlü ve tutuklu ile görüşme
Madde 24 — Avukatlar, vekâletnameleri olsa da aynı anda birden
fazla hükümlü veya tutukluyla görüşme yapamaz.
Yabancı uyruklu avukatın görüşmesi
Madde 25 — Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu uluslararası
sözleşmelere ve karşılıklılık esasına uygun olmak koşuluyla;
yabancı ülkelerde haklarında soruşturma veya kovuşturma
yapılmakta olan, yabancı ülke veya uluslararası yargı
mercilerinde dava açmak isteyen, leh veya aleyhine açılmış
davası olan Türk vatandaşı veya yabancı uyruklu hükümlülerle
yabancı uyruklu avukatları, bu soruşturma ve kovuşturma,
açılacak veya açılmış davalarla sınırlı olmak ve vekâletname
sunmak koşuluyla görüşebilirler. Vekâletnamesi olmayan yabancı
uyruklu avukatlar, hükümlü ile Türkiye barolarına kayıtlı bir
avukatla birlikte görüşme yapabilirler.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuracak olan veya başvurusu
bulunan Türk vatandaşı veya yabancı uyruklu hükümlüler; Türkiye
Cumhuriyeti mahkemelerinde yetkili olan avukatlar ile
soruşturma, kovuşturma veya dava konusuyla ilgili bilgi ve
belgelerin tercümesinin kurum en üst amirine ibrazı koşuluyla
görüşebilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Heyetlerin
Ziyaretleri
Heyetlerin ziyaretleri
Madde 26 — Resmî ya da özel kurum ve kuruluşlar, heyet hâlinde
veya bireysel olarak ceza infaz kurumlarını ziyaret edebilmek ve
hükümlü ve tutuklularla görüşebilmek için Bakanlıktan izin almak
zorundadır. Bilimsel araştırma yapanlarla görsel ve yazılı basın
mensupları hakkında da bu hüküm uygulanır. Ancak; 5/12/1990
tarihli ve 3686 sayılı İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu
Kanununun 5 inci maddesi gereğince, İnsan Haklarını İnceleme
Komisyonu Başkan ve üyeleri ile yanlarında bulunan görevliler
izin almaksızın ziyaretlerini gerçekleştirebilir.
İzleme kurulu üyelerinden en az dört üyenin katılımıyla oluşan
heyet ile infaz hakimleri, önceden izin almaksızın ceza infaz
kurumlarını ziyaret eder.
Bu ziyaret ve görüşmelerde güvenliği tehlikeye düşürmeyecek
tedbirler kurum yönetimince alınır. Ziyaret ve görüşmeler, kurum
görevlilerinin gözetiminde yapılır. Ancak; İnsan Haklarını
İnceleme Komisyonu, izleme kurulu üyeleri, infaz hakimleri ve
kanunlarla yetkili kılınmış heyet ve kişiler hükümlü ve
tutuklularla özel görüşme yapabilir.
Güvenlik bakımından bir araya getirilemeyecek hükümlü ve
tutuklularla toplu görüşme yapılamaz. Önceden izin verilmiş olsa
bile doğal afet, yangın ve ayaklanma gibi olağanüstü durumlarda
ziyaret ve görüşmeler ertelenebilir.
İnsan hakları il ve ilçe kurulları Cumhuriyet başsavcılığından
izin almak suretiyle ceza infaz kurumlarında inceleme
yapabilirler.
Resmî veya dinî bayram günleriyle özel günlerde, Cumhuriyet
başsavcısı veya görevlendireceği Cumhuriyet savcısının onayı ve
refakatiyle, il veya ilçe resmî protokolüne dahil kurum ve
kuruluşlar ile iyileştirme programlarına yararı olabilecek sivil
toplum örgütlerinin temsilcilerine, ceza infaz kurumlarındaki
hükümlü ve tutukluları ziyaret izni verilebilir. Ancak, ceza
infaz kurumunun fiziki yapısı, kapasitesi ve güvenlik sebebiyle
bu ziyaret yaptırılmayabilir veya sınırlandırılabilir.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Yabancı
Uyruklu Hükümlü ve Tutuklu Ziyareti
BİRİNCİ BÖLÜM
Yabancı
Uyruklu Hükümlü ve Tutuklu Ziyareti
Aile fertleri, akrabalar ve yakınları tarafından ziyaret
Madde 27 — Yabancı uyruklu adlî suçlardan hükümlü ve tutuklular,
belgelendirilmesi koşuluyla eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve
kayın hısımları ile vasisi veya kayyımı tarafından, haftada bir
kez ve ayrıca, kuruma kabullerinde, zorunlu haller dışında bir
daha değiştirilmemek üzere ad ve adreslerini bildirdiği en fazla
üç kişi tarafından, yarım saatten az ve bir saatten fazla
olmamak üzere, çalışma saatleri içinde ziyaret edilebilir. Bu
kişilerin ziyaret haklarını kullanabilmeleri için, bir hafta
önce ilgili Cumhuriyet başsavcılıklarına başvurmaları
zorunludur. Bunların dışında kalmakla birlikte, ziyaret
talebinde bulunan Türk veya yabancı uyruklu diğer kişiler, makul
sebebini belirtmek suretiyle, Cumhuriyet başsavcılığının yazılı
izni ile ziyarette bulunabilir. Ancak, bu hüküm, ağırlaştırılmış
müebbet hapis cezasına hükümlüler hakkında uygulanmaz.
Terör veya örgütlü suçlardan hükümlü ve tutuklu olanlar için,
birinci fıkrada sayılan kişiler veya diğer üç yakını tarafından
yapılacak ziyaret başvurularının, ziyaret tarihinden onbeş gün
önce, gerekli izin alınmak üzere, Bakanlığa iletilmesi
zorunludur. Bunlar dışında kalmakla birlikte, ziyaret talebinde
bulunan Türk veya yabancı uyruklu diğer kişiler, makul sebebini
belirtmek suretiyle, Bakanlığın yazılı izni ile ziyarette
bulunabilir. Bu hüküm, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına
hükümlüler hakkında uygulanmaz.
Ziyaret için gerekli olan bir haftalık ve onbeş günlük başvuru
süreleri acil ve kabul edilebilir hallerde daha kısa
tutulabilir.
Yabancı uyruklu ziyaretçilere öncelikle açık görüş hakkı
kullandırılır ve kurumca belirlenen ziyaret günleri dışında da
ziyaret yaptırılabilir.
Ziyaret talebinde bulunan kişi, biri Türk vatandaşlığı olmak
üzere, çifte vatandaşlığa sahip ise, yukarıdaki ilkeler
çerçevesinde, Türk uyruklu hükümlü ve tutuklular Türk vatandaşı
gibi, taşıdığı yabancı uyruktaki kişiyi ise yabancı ülke
vatandaşı gibi ziyaret edebilir.
Türk vatandaşlığından tamamen çıkarak yabancı ülke vatandaşı
olan kişiler yabancı sayıldığından, aile fertlerini veya
yakınlarını ancak yabancıların ziyaret rejimine ilişkin
kurallara göre ziyaret edebilir.
Başka bir ülke vatandaşı ile evli olan Türk vatandaşı hükümlü ve
tutukluların veya kendisi başka ülke vatandaşı olmakla birlikte,
bir Türk vatandaşıyla evli bulunan yabancı
hükümlü ve tutukluların
ziyaretlerinde, birinci ve ikinci fıkralarda düzenlenen esaslar
uygulanır.
Türk vatandaşı olan hükümlü veya tutukluyu ziyaret etmek isteyen
yabancı uyruklu kişinin, arasında birinci fıkrada belirtilen
akrabalık veya hukuksal bağ mevcutsa, ziyaretlerde birinci ve
ikinci fıkralarda düzenlenen esaslar uygulanır. Ancak,
aralarında akrabalık veya hukuksal bağ mevcut değilse başvuru
Bakanlığa yapılır.
Aynı ceza infaz kurumunda kalmakta olan yabancı hükümlü ve
tutuklulardan resmî nikahlı olarak evli bulunanlar ile birinci
fıkrada belirtilen derecede akraba olanlara, belgelendirmeleri
koşuluyla, Bakanlıkça bu Yönetmelikteki düzenlemelere göre
birbirlerini ziyaret izin verilebilir.
Tüm ziyaret başvurularına, ziyaret edilecek kişilerin açık
kimliği, yakınlık derecesini belirten bilgi veya belge ile
ziyaretçinin kimlik veya pasaport fotokopisi eklenir. Ayrıca
ziyaretten önce ilgili kişinin akraba olup olmadığı hükümlü veya
tutukluya teyit ettirilir.
Aile fertleri ile yakınlarının hükümlü ve tutukluları
ziyaretlerinde, bu Yönetmelikte düzenlenen, açık ve kapalı görüş
usulleri uygulanır. Bakanlık tarafından resmî ve dinî bayramlar
ile özel günlerde verilen açık görüş hakkından yabancı uyruklu
hükümlü ve tutuklularda yararlandırılır.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis
cezasına hükümlü olanlar, bu Yönetmeliğin 11 ve 12 nci
maddelerinde düzenlenen hükümlere göre ziyaret edilir.
Diplomatik temsilciliklerin ve konsolosluk memurlarının ziyareti
Madde 28 — Ülkenin diplomatik temsilciliği görevlileri veya
konsolosluk memurları, sadece kendi ülke vatandaşları ile
Türkiye’de diplomatik temsilciliği veya konsolosluğu bulunmayıp
da anlaşmalar gereği, yararlarını korudukları yabancı uyruklu
kişileri ziyaret hakkına sahiptir.
Konsolosluk memurunun ziyareti ilgili hükümlü veya tutuklunun
rızası ile gerçekleşir. Hükümlü veya tutuklu görüşmeyi kabul
etmiyorsa durum konsolosluk memuru ile hükümlü veya tutuklunun
huzurunda tutanakla tespit edilir.
Ziyaret talebi, ziyaret tarihinden en az bir hafta önce, ceza
infaz kurumunun bulunduğu ağır ceza merkezi Cumhuriyet
başsavcılığına yapılır. Başvuruda, ziyaret talebinde bulunan
konsolosluk memurunun açık kimliği, görevi ve ziyaret tarihi
belirtilir. Acil ve kabul edilebilir haller ile yeni tutuklanmış
kişileri ziyaret bakımından bir haftalık süre daha kısa
tutulabilir.
Ziyaret edilmek istenen kişi, terör veya örgütlü suçlardan
hükümlü veya tutuklu ise, ziyaret talebi, ziyaret tarihinden
onbeş gün önce Bakanlığa iletilir. Acil ve kabul edilebilir
haller ile yeni tutuklanmış kişileri ziyaret bakımından bu süre
daha kısa tutulabilir.
Ziyaret edilmek istenen kişi, biri Türk vatandaşlığı olmak
üzere, çifte vatandaşlığa sahip ise, konsolosluk memurunun izin
talebi 20/5/1982 tarihli ve 2675 sayılı Milletlerarası Özel
Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi gereğince, Türk vatandaşlığının esas
alınması nedeniyle kabul edilmez.
Yabancı bir ülkenin vatandaşı olmakla birlikte, Türk kökenli
olan hükümlü ve tutukluların, konsolosluk memurları tarafından
ziyaret edilmek istenmesi halinde, izin verilmeden önce, ziyaret
edilmek istenen kişinin Türk vatandaşlığından çıkıp çıkmadığı
araştırılmak üzere ziyaret talebinin Bakanlığa iletilmesi
zorunludur.
Yabancı ülke konsolosluk memurlarının ziyaretine izin verme
yetkisi olan, ilgili ağır ceza Cumhuriyet başsavcılığı veya
Bakanlık, aynı zamanda bu ziyaretin açık veya kapalı görüş
şeklinde yapılmasına da karar verir. Konsolosluk memurunun açık
görüşme talebi var ise kendi ülkesinde Türk konsolosluk
memurlarına uygulanan ziyaret rejimine bağlı olarak,
karşılıklılık esasına göre değerlendirilir.
Yabancı uyruklu hükümlü ve tutukluların
durumu talepleri halinde ilgili konsolosluklara
bildirildiğinden ve bu suretle ziyaret edilebildiklerinden,
konsolosluk memurlarının hükümlü ve tutuklularla dışarıdan
telefon açarak görüşmelerine izin verilmez. Ancak ilgili hükümlü
veya tutuklunun ceza infaz
kurumunda bulunan ankesörlü telefonlarla konsolosluk veya
diplomatik temsilciliğini arayarak kuruma alındığını ve
ihtiyaçlarını bildirmesine izin verilir.
Konsolosluklarda çalışan diğer görevlilerin ziyareti
Madde 29 — Konsoloslukta
resmen çalışan din görevlisi, öğretmen, psikolog ve benzeri
mesleklerdeki konsolosluk memurlarının yabancı hükümlü ve tutukluları
ziyareti bu Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlığın iznine
tabidir.
Yabancı heyetler ile kişi ve kuruluşların ziyaretleri
Madde 30 — Yabancı ülke resmî kurum ve kuruluşlar ile parlamento
temsilcilerinin, heyet halinde veya bireysel olarak, ceza infaz
kurumlarını ziyaretleri hükümlü ve tutuklularla görüşebilmeleri,
Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla, Bakanlıktan izin alınmak
suretiyle, bu Yönetmelik hükümlerinde düzenlenen usul ve
esaslara göre yapılır.
Denetim amacıyla Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu
uluslararası sözleşmelerle yetkisi kabul edilen kurum ve
kuruluşların temsilcileri hükümlü ve tutukluları, ziyaret yapma
niyetini Bakanlığa önceden bildirmek suretiyle, ilgili sözleşme
hükümleri ve ulusal mevzuattaki usul ve esaslar çerçevesinde
ziyaret edebilir.
Heyet ziyaret sırasında hükümlü ve tutuklularla özel olarak
görüşebilir, kurumun her yerine girebilir. Ayrıca, heyetin
hükümlü ve tutukluların bulundukları yerler hakkındaki istediği
tüm bilgiler kendilerine sağlanır.
Yabancı hükümlü ve tutukluların din adamları tarafından ziyareti
Madde 31 — Yabancı temsilcilikler dışında, Türkiye
Cumhuriyetinin yetkili makamları tarafından faaliyetleri kabul
edilmiş olan dinlerin resmî temsilcileri ve din adamları,
yabancı uyruklu kişileri, Bakanlığın izni ile ziyaret edebilir.
Ancak bu ziyaretin ilgili hükümlü veya tutuklu tarafından da
kabul edilmesi gerekir. İlgili görüşmeyi kabul etmiyorsa durum
bir tutanakla tespit edilir.
Tıp doktorları tarafından yabancı hükümlü ve tutuklulara yönelik
tedavi amaçlı ziyaret
Madde 32 — Yabancı uyruklu hükümlü ve tutukluların
hastalıklarının, ülkemizde tedavi imkanı bulunmaması veya
zorunlu bir sağlık nedeniyle verilen Bakanlık izni hariç,
yabancı uyruklu doktorların tedavi hizmeti amacıyla kuruma
girmesine izin verilmez.
Fahri konsolosların yabancı hükümlü ve tutukluların ziyareti
Madde 33 — Ülkemizde, diplomatik temsilciliği ve konsolosluğu
bulunmayan ülkelerin fahri konsolosları, bu görevlerini
belgelemeleri koşuluyla, yabancı ülke konsoloslarına tanınan
haklardan yararlanır.
Ülkemizde, diplomatik temsilciliği ya da konsolosluğu bulunan
ülkelerin fahri konsolosları, yabancı hükümlü ve tutukluları,
ancak; Bakanlığın izni ile ziyaret edebilirler.
BEŞİNCİ KISIM
Ortak
Hükümler, Tutuklular, Son Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Ortak
Hükümler
Belgelendirme
Madde 34 — Hükümlü ve tutuklular ile görüşmek isteyen kan ve
kayın hısımları akrabalık durumlarını, nüfus idarelerinden veya
ilgili konsolosluklar tarafından verilen resmî belgeler ile
ispatlamaları gerekir.
Heyetlerin ziyaret usulü
Madde 35 — Kapalı ve açık ceza infaz kurumlarına ziyaret veya
görüşe gelen resmî heyet ve özel kişiler, kurum güvenliğini
tehlikeye sokacak davranışlarda bulunamaz, kurum güvenliği için
alınan ve uygulanan yasal ve idarî tedbirlerin değiştirilmesini
isteyemez.
Hastanede ziyaret
Madde 36 — Hasta hükümlü ve tutuklular, kurum tabibinin uygun
görmesi halinde, görevli infaz ve koruma memuru nezaretinde,
kurumun hastane veya revirinde ziyaret edilebilir.
Kurum dışındaki sağlık kuruluşlarında yataklı tedavi gören
hükümlü ve tutuklular, tedaviyi yapan doktorun uygun görmesi ve
Cumhuriyet başsavcısı veya görevlendireceği Cumhuriyet
savcısının izni ile iç güvenlik görevlileri nezaretinde ziyaret
edilebilir.
Giriş kartı
Madde 37 — Ziyaretçilerin, ceza infaz kurumuna girişleri
sırasında, idare tarafından kimlikleri alınır, yerine; basılı,
seri numaralı, kurum tarafından onaylanmış giriş kartı verilir.
Ziyaretçi, kurum içinde giriş kartını görünecek biçimde üzerinde
taşımak zorundadır.
Hukuksal amaçlı ziyaret talepleri
Madde 38 — Yabancı bir ülkede yürütülmekte olan bir soruşturma
veya kovuşturma çerçevesinde, ceza infaz kurumlarında bulunan
yabancı veya Türk vatandaşı hükümlü ve tutukluların bilgilerine
başvurulması isteminde bulunulması halinde, varsa o ülke ile
Türkiye Cumhuriyeti arasında bulunan adlî yardım sözleşmeleri
çerçevesinde, adlî yardım talepnamesi düzenlenerek Bakanlığa
iletilir ve verilecek izin ile görüşme gerçekleştirilir.
Ceza infaz kurumlarında bulunan Türk vatandaşı veya yabancı
uyruklu hükümlü ve tutuklular hakkında, Avrupa İnsan Hakları
Mahkemesi ya da yetkisi tanınan diğer bir uluslar-arası
mahkemede yürütülmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma
çerçevesinde, yabancı uyruklu görevlilerin ceza infaz
kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklularla görüşmeleri veya
bilgilerine başvurmaları Bakanlığın iznine bağlıdır.
Din adamları tarafından ziyaret
Madde 39 — Türkiye Cumhuriyetinin yetkili makamları tarafından
faaliyetleri kabul edilmiş dinlerin resmî temsilcileri veya din
adamları, kendi dinlerine mensup hükümlü ve tutuklularla
istekleri halinde ve ceza infaz kurumunun güvenliğini tehlikeye
düşürmemek kaydıyla, Cumhuriyet başsavcılığının izniyle
görüşebilir.
Milletvekillerinin görüşmeleri
Madde 40 — Milletvekillerinin, ceza infaz kurumlarındaki yaşam
şartlarını yerinde görerek tespitlerde bulunmak, inceleme yapmak
veya hükümlü ve tutuklular ile görüşmede bulunmak amacıyla
yapmış oldukları istemler, ceza infaz kurumu idaresine bilgi
vermek koşuluyla yerine getirilir. Milletvekilleri, hükümlü ve
tutuklularla açık ziyaret şeklinde görüşebilir.
Ziyaretlerde konuşulacak lisan
Madde 41 — Ziyaret esnasında görüşmelerinin Türkçe yapılması
esastır. Ancak, hükümlü veya tutuklunun Türkçe bilmemesi veya
görüşeceğini bildirdiği yakınının Türkçe bilmediğinin tespit
edilmesi halinde, Türkçe’den başka bir dilde konuşmanın
yapılmasına izin verilir ve konuşma kayda alınır. Kayıtların
incelenmesi sonucu, konuşmaların kurum güvenliğini veya kamu
düzenini tehlikeye düşürecek nitelikte bulunması halinde,
haklarında idarî ve adlî işlem yapılır.
İKİNCİ BÖLÜM
Tutuklular ve
Son Hükümler
Tutuklulara ilişkin uygulamalar
Madde 42 — Soruşturma
evresinde Cumhuriyet savcısı, kovuşturma evresinde hâkim
veya mahkeme, soruşturmanın veya davanın selameti bakımından
tutuklunun ziyaretçi kabulünü yasaklayabilir veya bu hususta
kısıtlamalar koyabilir.
Yürürlük
Madde 43 — Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 44 — Bu Yönetmelik hükümlerini, Adalet Bakanı yürütür.
